Onze hersenen knokken hard tegen dementie

Op termijn wordt uitstellen van dementie-aandoeningen mogelijkDe hersenen van Alzheimerpatiënten ontwikkelen nieuwe communicatiestrategieën. Zo verzetten ze zich tegen oprukkende vergeetachtigheid. En met succes!

Tot dusver werd bij de ziekte van Alzheimer vooral gekeken naar de gang van zaken in de mediaal temporaalgebieden van de hersenen. Nu blijken ook gebieden van de pariëtaalkwab cruciale veranderingen te ondergaan in het begin van het ziekteproces. Dat biedt nieuwe perspectieven in de strijd tegen dementie-aandoeningen.

Truc om hersenen goed te laten functioneren

Bepaalde delen van de pariëtaalkwab intensiveren hun samenwerking als de ziekte van Alzheimer de eerste poten aan de grond probeert te krijgen. Mogelijk doen ze dat om verlies aan samenwerking elders te compenseren. Want in de hersenen van gezonde mensen zijn die gedeelten minder betrokken bij het uitvoeren van bepaalde taken.

Het menselijke brein gebruikt deze truc om optimaal te blijven functioneren en de verwoestende gevolgen van ziektes als Alzheimer af te wenden. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Maastricht en het Alzheimer Centrum Limburg. Het is uitgevoerd door neuropsychologe dr. Heidi Jacobs, die inmiddels bij het Forschungszentrum Jülich werkt.

Activiteit in hersengebieden verschilt

Voor het onderzoek vroeg de onderzoekster 18 gezonde vrijwilligers en 18 patiënten met beginnende Alzheimer om een bepaalde taak uit te voeren. De proefpersonen moesten bepalen of twee naast elkaar staande, driedimensionale structuren congruent of incongruent waren.

Tijdens de opdracht gebruikte de neuropsychologe MRI-beeldvormingstechnieken om de hersenactiviteit te registreren. Het resultaat: ondanks beginnende dementie presteerden de Alzheimerpatiënten net zo goed en net zo snel als de gezonde proefpersonen. Alleen de activiteit in de betrokken hersengebieden toonde duidelijke verschillen.

Meer samenwerking in pariëtaalkwab

De onderzoekers zagen veranderingen in de pariëtaalkwab van de Alzheimerpatiënten. Die kwab is hecht verbonden met de medialetemporale gebieden, die belangrijk zijn voor het geheugen. De pariëtaalkwab is bijvoorbeeld betrokken bij rekenen, bij het schenken van aandacht, bij het in kaart brengen van de ruimtelijke relaties tussen objecten en bij meditatie.

Uit het onderzoek blijkt dat de gebieden in de laterale pariëtaalkwab in het brein van Alzheimerpatiënten meer samenwerken dan in de hersenen van gezonde mensen. Maar specifieke pariëtaalgebieden van het centrale geheugennetwerkvertonen een verminderde connectiviteit in vergelijking met die van gezonde mensen. Afname van de geheugenfunctie is een van de belangrijkste kenmerken van de ziekte van Alzheimer.

Hersenen verliezen uiteindelijk de race

De onderzoekers concluderen dan ook dat de pariëtaalkwab van Alzheimerpatiënten in staat is om andere connecties te gebruiken om tekorten te compenseren. Wanneer en hoe hun hersenen uiteindelijk de race tussen achteruitgang en compensatie verliezen, is een interessante vraag bij de strijd tegen dergelijke aandoeningen.

Jacobs: ‘We willen graag weten hoe deze verbazingwekkende reorganisatiecapaciteit – met name in de pariëtaalkwab – verandert in de loop van de ziekte. Vooral in de fases waarin de patiënten van ‘normale’ cognitieve stoornissen overgaan tot het manifesteren van de ziekte van Alzheimer’.

Onderzoek naar nieuwe behandelingen

Uiteindelijk hopen de onderzoekers meer inzicht te krijgen in de ziektemechanismen van dementie- aandoeningen als de ziekte van Alzheimer. Tezelfdertijd onderzoeken ze nieuwe behandelingen. ‘Gerichte neurostimulatie of geneesmiddelen kunnen in de toekomst een bijdrage leveren aan deze compensatieprocessen in de hersenen, waardoor we misschien onze mentale vermogens langer kunnen behouden’, zegt de onderzoekster. ‘Tegelijkertijd zijn we op zoek naar de biomarker die deze compensatieprocessen kan aangeven, zodat we dementie veel eerder kunnen voorspellen. En in het ideale geval zelfs uitstellen’.

Lees ook:

Over Renske Cramer
Ik ben gepensioneerd communicatie- en marketingadviseur. Ik houd me bezig met dingen die nóg leuker zijn dan werken ;-)

One Response to Onze hersenen knokken hard tegen dementie

  1. Pingback: Alzheimer in 2050: ruim 2 % van de bevolking « Renske Cramer communiceert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s