‘Hecht team bindt docent aan onderwijs’

Hoe zorg je ervoor dat docenten in het onderwijs blijven ?Veel docenten in het voortgezet onderwijs zijn ontevreden over hun werk. Hoe verhoudt zich dat tot de kwaliteit van het onderwijs ? En hoe zorg je dat goede docenten toch in het onderwijs blijven ?

Maar 46 % van de docenten in het voortgezet onderwijs voelt zich tevreden, betrokken en competent voor de klas. Bijna 20 % van de docenten blijkt matig tevreden en voelt weinig betrokkenheid bij hun beroep. Dit blijkt uit onderzoek van psychologe Esther Canrinus, waarop zij eind vorige week promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Wat is dat eigenlijk, ‘professionele identiteit’ ?

‘Er wordt heel vaak gesproken over professionele identiteit van docenten, maar veel minder over wat dat in de praktijk betekent,’ zegt Canrinus. Ze deed daarom onderzoek naar hoe docenten in het voorgezet onderwijs hun beroep ervaren. Belangrijke graadmeters hierbij zijn: motivatie, betrokkenheid, vertrouwen in het eigen kunnen en de tevredenheid met betrekking tot hun beroep.

Zo’n 46 % van de docenten scoort relatief hoog op al deze graadmeters. Dit zijn de gemotiveerde en betrokken docenten die zich competent voelen. Een kleinere groep van 34 % voelt zich minder competent, maar is wel tevreden over het salaris. ‘Zij zijn aanzienlijk vaker tevreden over hun salaris dan de eerste groep. Waarschijnlijk juist omdat ze zichzelf niet zo competent vinden,’ aldus de psychologe.

Graadmeters hangen met elkaar samen

Maar liefst 20 % van de docenten scoort laag op alle graadmeters. Deze docenten zijn matig betrokken en gemotiveerd, hebben weinig vertrouwen in het eigen kunnen en zijn niet tevreden over hun beroep in het algemeen. ‘Allemaal aspecten die in eerder onderzoek gerelateerd worden aan uitval door bijvoorbeeld burn out. Het is dus belangrijk dat aan deze groep aandacht wordt besteed door mensen die zich bezig houden met het personeelsbeleid,’ stelt de promovenda.

Ze onderzocht de graadmeters door middel van een vragenlijst, die werd ingevuld door 1.214 leerkrachten. Veel van de graadmeters hangen nauw met elkaar samen. ‘Een docent die tevreden is over de ondersteuning die hij of zij krijgt op de werkvloer, voelt zich ook meer emotioneel betrokken. Ook wordt de emotionele betrokkenheid bij hun vak beïnvloed door de mate waarin docenten zich competent voelen. En hoe competenter ze zich voelen, hoe groter ook hun emotionele betrokkenheid wordt’, stelt ze.

‘Zorg voor leiding met visie’

De mate waarin docenten tevreden zijn over hun relatie met collega’s en leidinggevenden blijkt erg belangrijk voor het welbevinden van de docent. Juist de minder gemotiveerde docenten geven aan hierover niet tevreden te zijn.

‘Mijn allereerste aanbeveling zou dan ook zijn: besteed aandacht aan die relaties,’ zegt de psychologe. ‘Bijvoorbeeld door te zorgen voor een hecht team, waarin docenten en leidinggevenden betrokken zijn bij elkaar. En kies voor leidinggevenden met een duidelijke visie en een positieve sturing. Daarmee vergroot je de tevredenheid en emotionele betrokkenheid van veel docenten en behoud je ze voor dit vak.’

Matig tevreden, wel goede docent

Ze onderzocht ook de relatie tussen de manier waarop docenten zichzelf zien en hun gedrag in de klas. Verschillende docenten werden geobserveerd in de klas, zowel door twee externe observatoren als door hun leerlingen. Hieruit bleek dat juist de 20 % matig tevreden docenten hoog scoren als het gaat om effectief klassenmanagement en de mate waarin zij hun leerlingen duidelijke instructies geven.

Canrinus: ‘Juist bij deze docenten verloopt de les ordelijk, is vaak van tevoren al helder waar de les over gaat en wordt gestructureerd lesgegeven. Dat klinkt positief, maar het is wel de vraag wat voor docent je voor de klas hebt staan als die zich ontevreden of zelfs niet prettig voelen. Ik kan me voorstellen dat die mensen gewoon maar strak lesgeven, zonder toeters en bellen. Leerlingen geven aan dat de uitleg van deze docenten duidelijk en helder is, dat is positief. Maar je hebt ook nog zoiets als enthousiasme…’

Over Renske Cramer
Ik ben gepensioneerd communicatie- en marketingadviseur. Ik houd me bezig met dingen die nóg leuker zijn dan werken ;-)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s