‘Hogere pensioenleeftijd schaadt economie’

Hogere pensioenleeftijd schadelijk voor economieDe verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd heeft een negatief effect op de economie.

Dat concludeert econometrist Jochen Mierau. Hij baseert zich op een eigen economisch model voor de macro-effecten van onder meer levensverzekeringen en sparen op de economie. Hij promoveert morgen aan de Rijksuniversiteit Groningen.

‘Premies omhoog of uitbetalingen omlaag’

De econometrist stelt vast dat een hogere pensioenleeftijd een kortere pensioenperiode impliceert. Daarvoor hoeft dus minder gespaard te worden. Spaargeld wordt via de bank ingezet voor investeringen en draagt zo bij aan de economische groei. En dus wordt de groei minder als er te weinig gespaard wordt. In plaats van het verhogen van de pensioenleeftijd kan het kabinet daarom beter

  • de premies verhogen of
  • de uitbetalingen verlagen.

Modellen zijn breder inzetbaar

In zijn proefschrift brengt de onderzoeker de economische gevolgen van de vergrijzing in kaart. Zijn conclusies komen te laat om het pensioenakkoord tussen vakbeweging en kabinet in gevaar te brengen. Maar de modellen die die gebruikt, blijven volgens hem ook in de toekomst hun waarde behouden.

‘Met diezelfde modellen kun je ook aantonen dat het beter is om belasting op consumptie te heffen, zoals met de BTW, dan de inkomstenbelasting te verhogen’, vertelt hij. ‘In het eerste geval wordt vermogen namelijk herverdeeld van ouderen die veel consumeren naar jongeren die nog sparen voor later. Bij het verhogen van inkomstenbelasting is het effect precies andersom.’

‘Pas op voor micro-economen’

De econometrist kan zich voorstellen dat de overheid andere redenen kan hebben om de pensioenleeftijd te verhogen. Bijvoorbeeld omdat de verzorgingsstaat anders onbetaalbaar wordt. Maar hij pleit er wel voor dat het langetermijneffect dat hij voorspelt, wordt meegerekend in de economische prognoses.

Zijn onderzoek legt een vaker gesignaleerde paradox in de economie bloot, de zogeheten ‘fallacy of composition’. Ofwel: als elk individu zou doen wat micro-economen hem aanraden, zou het algemeen belang geschaad worden. Dan is iedereen slechter af.

Alles precies op bij je dood

De macro-econoom moet dus hopen dat niet alle individuen zo rationeel handelen. ‘Gelukkig is dat ook niet zo,’ zegt de promovendus. ‘Want heel veel pensioengerechtigden hebben ook vermogen opgebouwd dat niet, zoals annuïteiten, in partjes tot aan de dood wordt uitgekeerd. Denk aan spaargeld, een huis of beleggingen. Een micro-econoom zou adviseren om alles in annuïteiten te steken zodat alles precies op is op het moment dat je statistisch gezien dood gaat.’

Investeringsgeld verdampt

Een neveneffect van zo’n ‘perfect’ pensioen zou dus ook zijn dat er niets meer te erven valt voor de kinderen. De onderzoeker noemt dat de ‘tragedie van het annuïtiseren’. Niet alleen tragisch voor de nabestaanden, maar ook voor de samenleving. Die ziet daarmee spaargeld, dat anders beschikbaar zou zijn voor investeringen, verdwijnen in consumptie.

Het belang dat hij hecht aan sparen berust niet alleen op de theoretische modellen die hij heeft ontwikkeld. Mierau: ‘Ook de empirie geeft ons gelijk. We beschikken over cijfers die onze aannames ondersteunen.’

Over Renske Cramer
Ik ben gepensioneerd communicatie- en marketingadviseur. Ik houd me bezig met dingen die nóg leuker zijn dan werken ;-)

One Response to ‘Hogere pensioenleeftijd schaadt economie’

  1. Pingback: ‘Economische groei kan verdubbelen’ « Renske Cramer communiceert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s