Hoe leid je veranderprocessen het best ?

Team speelt belangrijke rol bij keuze leiderschapsstijlVerandermanagement is een moeilijk vak. Met welke leiderschapsstijlen kom je het verst ?

Verandering speelt in veel organisaties een steeds grotere rol. In zowel de economische als de sociale context worden ze uitgedaagd om innovatief en flexibel te zijn. De manier waarop managers hiermee omgaan, blijkt van grote invloed op het effectief functioneren van medewerkers, ontdekte psychologe drs. Frouke de Poel. Welke manier van managen het meest effectief is, is daarnaast ook sterk afhankelijk van de samenstelling van het team.

Balans tussen veiligheid en ‘locomotie’

Er wordt heel wat gevraagd van werknemers in een veranderingsgerichte organisatie. Ze moeten flexibel zijn en tegelijkertijd kunnen omgaan met onzekerheid. De stabiliteit in de werkomgeving wordt immers bedreigd.

Voor leidinggevenden is daarom een belangrijke taak weggelegd. De Poel: ‘Aan de ene kant moeten ze een gevoel van veiligheid, van cohesie bij medewerkers stimuleren. Aan de andere kant is het zaak medewerkers in beweging en flexibel te krijgen. Dat wordt ook wel “locomotie” genoemd’.

Twee geschikte leiderschapsstijlen

Uit haar onderzoek blijkt dat twee leiderschapsstijlen in het bijzonder geschikt zijn om een balans tussen cohesie en locomotie van medewerkers te creëren: transformationeel en participatief leiderschap. ‘Transformationele leiders hebben een inspirerende en motiverende stijl. Bij hen gaat het vooral om het uitdragen van een visie. De focus ligt op de toekomst: waar gaat de organisatie heen en wat willen we ?’ legt ze uit. ‘Een participatief leider laat medewerkers doorgaans vaker meedenken in het besluitvormingsproces. Ook wordt de medewerkers gevraagd om input en dragen ze verantwoordelijkheid voor eventuele veranderingen.’

Hoewel beide types leiderschap geschikt zijn in een veranderingsgerichte werkomgeving, hebben ze elk een eigen rol. Zo kan transformationeel leiderschap vooral cohesie onder individuele werknemers versterken door een sterke visie op de toekomst van de organisatie uit te dragen. Participatief leiderschap stimuleert juist de locomotie. Bijvoorbeeld door het gehele team actief te betrekken bij het besluitvormingsproces.

Ook teamsamenstelling speelt rol

De effectiviteit blijkt echter ook in belangrijke mate afhankelijk te zijn van de teamsamenstelling. ‘Transformationeel leiderschap is vooral effectief in een team met een meer diverse samenstelling’, aldus de onderzoekster. ‘Bij een team dat bestaat uit mensen met verschillende ervaring, is het risico aanwezig dat iedereen te veel zijn eigen wil wil doen. Om te voorkomen dat hierover conflicten ontstaan, kan een transformationeel leider het team managen op overeenkomsten. Zo krijg je alle neuzen dezelfde kant op.’ Deze aanpak blijkt voornamelijk individuele werkuitkomsten te stimuleren, zoals werkeffectiviteit en werktevredenheid. Dat gebeurt door een sterke identificatie met de organisatie te creëren.

Symbolische schop onder de kont

Participatief leiderschap blijkt juist effectiever in teams met een homogene samenstelling. ‘In teams waar de medewerkers vooral dezelfde ervaring delen, kan het zijn dat er minder wordt gekeken naar mogelijkheden om te veranderen en te vernieuwen. In die gevallen zorgt de participatieve aanpak voor de symbolische schop onder de kont,’ zegt De Poel. ‘Een participatief leider zal vooral de samenwerking binnen een team stimuleren. Samen werken ze naar de veranderingsdoelen toe, waardoor hiervoor een gunstig klimaat wordt gecreëerd. Dit heeft als resultaten dat teams innovatiever worden en ook minder conflict ervaren.’

Frouke de Poel promoveert vandaag op haar onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen.

pb17

Over Renske Cramer
Ik ben gepensioneerd communicatie- en marketingadviseur. Ik houd me bezig met dingen die nóg leuker zijn dan werken ;-)

4 Responses to Hoe leid je veranderprocessen het best ?

  1. Pingback: ‘Economische groei kan verdubbelen’ « Renske Cramer communiceert

  2. Pingback: Beter leiding geven? Soepeler schakelen! « Renske Cramer communiceert

  3. Pingback: Effectiever leiding geven? Soepeler schakelen! « Renske Cramer communiceert

  4. Pingback: Reorganisatie: hoe pak je het aan ? « Renske Cramer communiceert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s