‘Energiebeleid zuiver houden’

Er zijn genoeg natuurlijke energiebronnen om onze behoeften te dekkenLaat het Nederlandse energiebeleid weer over energie gaan. Factoren als geopolitiek en geld verdienen spelen daarin nu een veel te grote rol.

Dat stelt dr. Bert Scholtens, hoogleraar Economics of Sustainability aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij pleit voor meer marktwerking. En voor nationalisering van de elektriciteits- en gasnetten.

Energievoorziening moet centraal staan

Scholtens geeft de ontdekking van het Groningse gas in de jaren vijftig als voorbeeld. ‘We wisten niet hoe snel we het gas moesten verkopen, want al gauw zou het niets meer waard zijn. Kernfusie zou op termijn veel goedkopere energie opleveren, werd toen gedacht’, zegt hij.

Geld verdienen was destijds een belangrijker motief dan Nederland van energie voorzien. ‘Maar juist het efficiënte gebruik van natuurlijke hulpbronnen om te voorzien in de energiebehoefte, nu en in de toekomst, is waar energiebeleid primair op gericht zou moeten zijn’.

Er zijn genoeg natuurlijke hulpbronnen

Hij is het niet eens met de ‘deskundigen van Clingendael’ die vinden dat geopolitiek leidend moet zijn voor het energiebeleid. Uit het ene land haalt Nederland kolen, uit een andere regio olie en weer ergens anders koopt het uranium.

‘We diversifiëren om zeker te weten dat we bij oorlog in het Midden-Oosten in ieder geval nog energie hebben’, zegt Scholtens. ‘Maar Europa heeft voldoende economisch bruikbare natuurlijke hulpbronnen: water, fossiel, wind, zon, aardwarmte en biomassa. Als die efficiënt benut worden, staan we los van leveranties uit gebieden waar we geen reguliere economische en politieke betrekkingen mee kunnen onderhouden’.

Importeren Duitse kolen niet efficiënt

Als econoom onderzoekt de hoogleraar hoe de schaarse factoren kapitaal, arbeid en natuur efficiënt benut kunnen worden. Hij pleit ervoor zo weinig mogelijk energie te gebruiken. ‘Wie één joule niet consumeert, heeft drie joules verdiend. Er is veel energie nodig om energie te maken en vervolgens bij de bedrijven en mensen thuis te brengen’.

Daarnaast moet Nederland de beschikbare hulpbronnen zo goed mogelijk gebruiken. ‘Of een euro het meest opbrengt als hij wordt geïnvesteerd in de exploitatie van wind, gas of biomassa, dat kunnen wij als economen heel goed uitrekenen’, zegt Scholtens. Daarbij is het van groot belang om de juiste cijfers te gebruiken. Kolen importeren uit Duitsland lijkt bijvoorbeeld goedkoop, maar dat is schijn.

Zorg voor marktwerking

Scholtens: ‘De Duitse kolenwinning is zwaar gesubsidieerd. De Duitse belastingbetaler betaalt namelijk een fors deel van de winningkosten, dus kolen zijn in werkelijkheid veel duurder dan de prijs die we er in Nederland voor betalen. Dat lijkt goed voor Nederland, maar als lid van de EU moeten we op Europese schaal naar efficiëntie kijken. En dit is geen efficiënt gebruik van euro’s’.

Om efficiënt gebruik van hulpbronnen te stimuleren, moet volgens hem worden gezorgd voor marktwerking. Daarom pleit hij voor de nationalisering van de elektriciteits- en gasnetten. ‘Initiatieven van burgers en bedrijven om zelf energie op te wekken worden nu in de kiem gesmoord’, stelt hij.

Energiebedrijven machtige oligopolie

Wie energie opwekt, kan dat nu niet zomaar verkopen, legt hij uit. ‘Je moet fors betalen om te mogen leveren. Dat komt door de enorme invloed die netbeheerders en energiebedrijven hebben. Als ik een appeltaart verkoop, is er geen banketbakker die roept dat dat niet mag omdat ik geen banketbakker ben. Maar als ik mijn energieoverschot wil verkopen, moet ik aan allerlei kostbare regels voldoen’.

Die regels worden volgens Scholtens goeddeels door de grote energiebedrijven bepaald. ‘Destijds is een foute inschatting gemaakt. Er werd geliberaliseerd om te liberaliseren. Maar we kregen een machtige oligopolie. Het is tijd die fout te herstellen en collectieve goederen als energienetten te nationaliseren, omdat juist dan de energiemarkt optimaal kan functioneren’, vindt hij.

Lees ook:

Pleidooi voor nationaal energie-akkoord

 

Over Renske Cramer
Ik ben gepensioneerd communicatie- en marketingadviseur. Ik houd me bezig met dingen die nóg leuker zijn dan werken ;-)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s