Chronisch zieken in de knel

Chronisch zieken in de knelTwee hoogleraren slaan alarm over de zorg voor chronisch zieken. Wat is er aan de hand ? En hoe lossen we het op ?

De zorg voor chronisch zieken in Nederland schiet tekort. Zeker gezien de verwachte toename van het aantal chronisch zieken in de toekomst. Via een drastische hervorming moet de patiënt en dus de zorgvraag centraal komen te staan. Daarvoor pleit hoogleraar Chronische zorg Bert Vrijhoef morgen in zijn inaugurele rede aan de Universiteit van Tilburg.

Te weinig preventief handelen

Er zijn 4,5 miljoen chronisch zieken in ons land en die ontvangen lang niet allemaal kwalitatief hoogwaardige zorg. Redenen:

  • er is gebrek aan organisatorische afstemming tussen zorgverleners;
  • er bestaat te weinig aandacht voor preventief handelen en
  • de patiënt wordt onvoldoende als uitgangspunt genomen.

Kwaliteitsverbetering vereist volgens Vrijhoef een veelomvattende systeembenadering. Zoals ‘disease management’-programma’s of het ‘chronic care’-model. Disease management-programma’s nemen de patiënt als uitgangspunt en zijn ziektespecifiek. Het chronic care-model neemt zowel de patiënt als het zorgteam als aangrijpingspunt. Het is niet gericht op ziektes, maar op de vraag van de patiënt.

‘Geef patiënten invloed op zorg’

Vooral het chronic care-model is effectief. Maar dat wordt nog maar gedeeltelijk toegepast. Vaak is niet het perspectief van patiënten het uitgangspunt, maar dat van zorgverleners. Invloed van chronisch zieken op de zorg is cruciaal voor het toekomstbestendig maken van de chronische zorg.

Ook prof. dr. Jacques van Eijk sprong afgelopen vrijdag in de bres voor de chronisch zieke patiënt. Dat deed hij tijdens zijn afscheidsrede als hoogleraar Medische Sociologie aan de Universiteit Maastricht. De eerstelijns zorg voor chronisch zieken moet zijns inziens veel meer aandacht besteden aan de patiënt. En aan de problemen die hij in het dagelijks leven ondervindt door zijn ziekte.

Medicalisering van psychosociale problemen

De richtlijnen voor de zorg van deze patiënten zijn wel concreet uitgewerkt voor de somatische aspecten van hun ziekte. Maar ze zijn meestal onvoldoende concreet voor psychische problemen die de patiënten met de beperkingen van hun ziekte ervaren. Daar is ook geen geld voor.

Psychosociale problemen als somberheid worden vaak ‘verholpen’ met psychofarmaca. Maar het uiten van sombere stemmingen en onzekerheid over de toekomst horen bij het ziekteverloop en het verwerkingsproces. Het ‘medicaliseren’ van deze problemen levert afhankelijke mensen op die steeds minder in staat zijn de normale problemen van het leven het hoofd te bieden. Je kunt patiënten beter stimuleren om de de regie over hun leven in eigen hand te houden, meent Van Eijk.

Verdere tweedeling in de zorg

Al in de artsenopleiding zou er veel meer aandacht moeten zijn voor de last die chronisch zieken dagelijks van hun ziekte ervaren. Van Eijk waarschuwt verder voor een toename van de tweedeling in de zorg als gevolg van marktwerking. Mensen uit lagere sociaal- economische milieus leven al aanzienlijk korter (6-8 jaar) dan de beter bedeelden in onze samenleving.

Als ze een chronische ziekte hebben, zijn zij ook nog eens langer ziek. En ze ondervinden meer problemen door hun ziekte. De komende jaren zullen de kosten van de zorg verder stijgen. Minder bedeelden en chronische zieken zullen dus minder makkelijk toegang tot (goede) zorg krijgen.

Renske Cramer

Over Renske Cramer
Ik ben gepensioneerd communicatie- en marketingadviseur. Ik houd me bezig met dingen die nóg leuker zijn dan werken ;-)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s