‘Angstaanjagende communicatie zinloos bij roken’

Rokers stoppen alleen als ze ervan overtuigd zijn dat ze kúnnen stoppenRoken wordt snel duurder. Maar een kwart van alle Nederlanders rookt nog steeds. Hoe krijg je hen zo ver dat ze stoppen? In elk geval niet met angstaanjagende voorlichting.

Sigaretten en shag zijn de afgelopen 5 jaar 38% duurder geworden. Dat was vooral het gevolg van 8 accijnsverhogingen. De prijs van sigaren is in die periode met 13% gestegen, zo meldde het CBS gisteren. Roken is zo langzamerhand dus een dure ‘liefhebberij’ geworden. Het wordt bovendien steeds vaker gezien als minder gewenst gedrag. Helpt dat?

Rokers laten zich niet afschrikken

Ja. Een en ander heeft er toe bijgedragen dat we minder zijn gaan roken. In 2010 rookte 28 % van de bevolking. Vorig jaar daalde dat percentage tot 25, becijferde de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro). Alleen jongeren gaan juist meer roken en dat is een trend die zich in heel Europa voordoet. Wat nu?

Meer afgrijselijke foto’s van door kanker aangetaste longen e.d. op de pakjes? Dat heeft helemaal geen zin, stellen de onderzoekers Gjalt-Jorn Peters, Rob Ruiter en Gerjo Kok van de Universiteit Maastricht. Op basis van onderzoek adviseren ze maar te stoppen met deze vorm van voorlichting.

Sommige rokers gaan zelfs méér roken

Volgens hen is er geen wetenschappelijk bewijs dat angstaanjagende voorlichting werkt. Ook in het buitenland zorgen afschrikwekkende plaatjes op de verpakkingen niet voor een daling van het aantal rokers. Sterker nog, de plaatjes en waarschuwingen kunnen zelfs een averechts effect hebben. Sommige mensen gaan er juist meer door roken.

Nochtans is angstaanjagende voorlichting populair onder beleidsmakers. Ook de EU moedigt het gebruik van akelige teksten en plaatjes op sigarettenpakjes aan. Ze hopen dat mensen hun gedrag veranderen als ze eenmaal weten hoe slecht roken voor hen is. Maar in de wetenschappelijke wereld was hierover nooit consensus.

De crux: het besef dat je kúnt stoppen

Het onderzoek van de Maastrichtse onderzoekers onderschrijft de theorie dat angstaanjagende voorlichting alleen werkt als aan een belangrijke voorwaarde wordt voldaan. Mensen moeten ervan overtuigd zijn dat ze het gevaar kunnen verminderen. En rokers zijn simpelweg vaak niet overtuigd dat ze kunnen stoppen met roken. Dan halen de angstaanjagende waarschuwingen niets uit of leiden tot meer roken.

Massacommunicatie is volgens hen niet het aangewezen medium om die overtuiging te bewerkstelligen. Een gedragsadvies (zoals een verwijzing naar een hulplijn) is bijvoorbeeld niet voldoende om mensen te sterken in hun overtuiging dat ze kunnen stoppen.

Wat werkt dan wel?

Volgens de onderzoekers zijn er legio methoden die effectiever zijn dan afschrikwekkende communicatie. Hoewel er niet één methode is die altijd goed werkt, bestaan er protocollen zoals Intervention Mapping. Die kunnen helpen met het identificeren van de beste methoden voor elke situatie. Intervention mapping is een techniek om gewoonten in zes stappen duurzaam te beïinvloeden. In dit artikel vindt u een duidelijke uitleg.

Renske Cramer

Lees ook:

Over Renske Cramer
In het dagelijks leven is Renske communicatieadviseur bij Renske Cramer Communicatie in Philippine (www.RenskeCramerCommunicatie.nl)

2 Responses to ‘Angstaanjagende communicatie zinloos bij roken’

  1. Pingback: 'Angstaanjagende communicatie zinloos bij roken' « Renske Cramer ... | Blogberichten van Caroline Heijmans MSc | Scoop.it

  2. Pingback: KWF verlegt communicatiekoers naar niet-rokers « Renske Cramer Communicatie

Wat vindt u ervan?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 26 andere volgers